Schuldsanering (Wsnp)

De wettelijke schuldsaneringsregeling (Wsnp) is een traject waarin de rechtbank een natuurlijk persoon met problematische schulden onder toezicht stelt, zodat hij na afloop schuldenvrij verder kan. De schuldenaar vraagt de regeling aan bij de rechtbank (artikel 284 Fw); ook de gemeente kan dat voor hem doen.

Alleen een natuurlijk persoon komt in aanmerking, ook een ondernemer of voormalig ondernemer met een eenmanszaak of een vennoot van een vof. Voor de onderneming zelf, zoals een bv, bestaat geen schuldsanering; die kan alleen failliet gaan of surseance van betaling krijgen.

Toelatingseisen

De rechtbank wijst het verzoek alleen toe als de schuldenaar in de drie jaar vóór het verzoek te goeder trouw is geweest bij het ontstaan en onbetaald laten van zijn schulden (artikel 288, eerste lid onder b, Fw). Heeft hij schulden uit een strafrechtelijke veroordeling voor een misdrijf die in de vijf jaar vóór het verzoek onherroepelijk werd, dan wijst de rechtbank het verzoek af (artikel 288, tweede lid onder c). Van beide eisen kan zij afwijken als aannemelijk is dat de schuldenaar de oorzaak van zijn schulden onder controle heeft gekregen (artikel 288, derde lid).

Bij het verzoek hoort een verklaring, meestal van de gemeente, dat een minnelijke regeling met de schuldeisers niet haalbaar is (artikel 285, eerste lid onder f). Meestal gaat daar een mislukte poging via de gemeentelijke schuldhulpverlening aan vooraf. Die poging is niet nodig als de schuldenaar aannemelijk te weinig kan aflossen om een regeling kans te geven.

Duur van de regeling

De regeling duurt in beginsel anderhalf jaar (artikel 349a, eerste lid, Fw). De termijn loopt vanaf de uitspraak, of vanaf de eerste aflossing in het minnelijke traject als die eerder lag; of die eerdere aflossingen meetellen, beoordeelt de rechtbank. Bijvoorbeeld vanwege de aard van de schulden kan de rechter de termijn bij de start op ten hoogste drieënhalf jaar stellen. Tijdens de regeling kan de rechter-commissaris hem verlengen tot ten hoogste vijf jaar, onder meer als de schuldenaar tekortschiet (artikel 349a, tweede lid).

De termijn van anderhalf jaar geldt sinds 1 juli 2023 (Stb. 2023, 87). Daarvoor was dat drie jaar. Voor regelingen die vóór die datum zijn uitgesproken, blijft de oude termijn gelden.

Verplichtingen van de schuldenaar

Een bewindvoerder houdt toezicht op de schuldenaar en beheert de boedel (artikel 316 Fw). Tot die boedel behoort het inkomen boven de beslagvrije voet (artikel 295 Fw); dat deel draagt de schuldenaar af, de rest houdt hij zelf. Verder moet hij zich inspannen om zoveel mogelijk inkomen te verwerven. Heeft hij geen volledige baan, dan betekent dat solliciteren. Wijzigingen in zijn situatie meldt hij ongevraagd aan de bewindvoerder.

Komt de schuldenaar zijn verplichtingen niet na of laat hij bovenmatige nieuwe schulden ontstaan, dan kan de rechtbank de regeling tussentijds beëindigen, zonder schone lei (artikel 350 Fw). Zijn er dan nog baten, dan is hij van rechtswege failliet.

Wat dit betekent voor uw vordering

Meld uw vordering schriftelijk bij de bewindvoerder, met het bedrag en de onderbouwing. Tijdens de regeling kunt u haar alleen op die manier geldend maken, niet door zelf te incasseren (artikel 299, tweede lid, Fw). Gelegde beslagen vervallen bij de uitspraak (artikel 301 Fw).

Eindigt de regeling met een schone lei, dan is het onbetaalde deel van uw vordering niet langer afdwingbaar (artikel 358, eerste lid, Fw). De schuld blijft bestaan als natuurlijke verbintenis (artikel 6:3 BW): vrijwillig betalen mag, afdwingen niet. Uitgezonderd zijn onder meer strafrechtelijke geldboetes en door de strafrechter toegekende schadevergoedingen (artikel 358, vierde lid). Eindigt de regeling zonder schone lei, dan blijft uw vordering afdwingbaar en kunt u weer proberen te innen.

Op de dossierpagina herkent u een schuldsaneringszaak aan een dossiernummer dat begint met een R.