Schone lei

Een schone lei betekent dat de schulden die na afloop van de schuldsanering onbetaald zijn gebleven, niet langer afdwingbaar zijn (artikel 358, eerste lid, Fw). U kunt als schuldeiser het restant van uw vordering dus niet meer innen, ook niet via beslag of een deurwaarder.

De schuld verdwijnt daarmee niet. Zij blijft bestaan als natuurlijke verbintenis (artikel 6:3 BW): de schuldenaar mag vrijwillig betalen, maar u kunt hem daar niet toe dwingen. De wet zegt dus niet dat de schuld vervalt.

Wanneer krijgt een schuldenaar een schone lei

De bewindvoerder brengt uiterlijk drie maanden voor het einde verslag uit aan de rechter-commissaris (artikel 351a Fw). Op de beëindigingszitting, of uiterlijk acht dagen daarna, beslist de rechtbank bij vonnis of de schuldenaar is tekortgeschoten in zijn verplichtingen en of hem dat valt toe te rekenen (artikel 354, eerste lid). Is er geen toerekenbare tekortkoming, dan volgt de schone lei. De rechter kan een tekortkoming ook buiten beschouwing laten als die gezien haar aard of geringe betekenis weinig voorstelt (artikel 354, tweede lid).

Is de schuldenaar wel toerekenbaar tekortgeschoten, bijvoorbeeld door inkomsten te verzwijgen of te weinig te solliciteren, en laat de rechter dat niet buiten beschouwing, dan geldt de schone lei niet (artikel 358, tweede lid). Uw vordering blijft dan afdwingbaar. Ook als de rechtbank de regeling tussentijds beëindigt omdat de schuldenaar zijn verplichtingen niet nakomt, krijgt hij geen schone lei (artikel 350, derde lid onder c, Fw). Zijn er dan nog baten, dan is hij van rechtswege failliet (artikel 350, vijfde lid).

De schone lei werkt dus niet op de zitting zelf. Pas als het vonnis in kracht van gewijsde is gegaan, maakt de bewindvoerder de slotuitdelingslijst op (artikel 356, eerste lid). De regeling eindigt van rechtswege zodra die lijst verbindend is geworden (artikel 356, tweede lid); vanaf dat moment is het onbetaalde deel niet meer afdwingbaar. Of schuldeisers nog iets hebben ontvangen, maakt daarvoor geen verschil.

Wat niet onder de schone lei valt

De schone lei geldt voor schulden waarop de schuldsaneringsregeling werkt. Dat zijn vooral vorderingen die bestonden op het moment van de uitspraak (artikel 299, eerste lid, Fw). Schulden die de schuldenaar daarna nieuw aangaat, vallen er niet onder.

Daarnaast zijn enkele vorderingen uitgezonderd (artikel 358, vierde lid): strafrechtelijke geldboetes, het ontnemen van wederrechtelijk verkregen voordeel, bedragen ten behoeve van een slachtoffer en schadevergoeding aan een benadeelde partij. De schone lei geldt ook niet als de schuldenaar tijdens de regeling is overleden (artikel 358, zesde lid).

Kan de schone lei nog worden ingetrokken

Soms blijkt na afloop dat de schuldenaar zijn schuldeisers probeerde te benadelen. Dan kan de rechter op verzoek van iedere belanghebbende bepalen dat de schone lei geen werking meer heeft (artikel 358a Fw, via artikel 350, derde lid onder e). De schuldenaar wordt eerst gehoord. Een vaste termijn staat in de wet niet. Dit is een uitzondering, geen gebruikelijke uitkomst.

Wat u als schuldeiser doet

Meld uw vordering tijdens de regeling schriftelijk bij de bewindvoerder, zoals bij een schuldsanering gebruikelijk is; alleen aangemelde vorderingen kunnen in de uitdeling meedelen. Eindigt de regeling met een schone lei, dan kunt u het restant niet meer afdwingen, tenzij uw vordering onder een uitzondering valt. Eindigt zij zonder schone lei, dan kunt u weer incasseren.

Op de dossierpagina staat soms een label als Beëindigd met schone lei of Beëindigd zonder schone lei. Dat is de eigen indeling van FaillissementAlert van de gepubliceerde uitkomst, geen term uit de wet of het CIR. De juridische werking staat in artikel 358 Fw.